5.2.08

Μαντώ Μαυρογένη (μέρος α')

Στις μέρες μας, σε πολλών τα αυτιά ίσως ακούγονται λιγάκι γραφικά τα αφιερώματα σε μορφές του ’21. Ενώ το ενδιαφέρον για την αρχαία ιστορία ή τα γεγονότα του 20ου αιώνα μοιάζει να αναζωπυρώνεται, τουλάχιστον όσον αφορά σε ανθρώπους με κάποια ποιότητα, που δεν σαρώνονται από τα lifestyle σκουπίδια που μας κατακλύζουν, εντούτοις ηρωικές παρουσίες όπως λόγου χάρη η Μαντώ εξακολουθούν να μένουν στην σκιά. Κι όμως, τα ιστορικά πρόσωπα της Επανάστασης δεν αποτελούν κάποιου είδους φετίχ, κατάλληλο μόνο για αρνησίκοσμους ιστοριοδίφες – υπάρχουν σε αυτά τα πρόσωπα στοιχεία άξια σεβασμού αλλά, κυρίως, άξια παραδειγματισμού. Και καθότι πρόκειται για σχετικά πρόσφατη περίοδο ιστορική, είναι χρήσιμο να μελετά κανείς την ζωή κάποιων προσώπων, τον τρόπο σκέψης τους και τα κίνητρα πίσω από τις επιλογές τους. Είναι πολύ πιο κοντινά σε μας από ό,τι νομίζουμε.


Επέλεξα να σας παρουσιάσω κάποια στοιχεία για την Μαντώ συγκεκριμένα, επειδή ξεφεύγει από το αρχέτυπο του πολεμιστή με την στενή έννοια, εκείνου δηλαδή του οποίου η δράση περιορίζεται στα πεδία των μαχών – για τους περισσότερους καλώς ή κακώς αυτό το αρχέτυπο παραμένει μεν άξιο θαυμασμού αλλά απρόσιτο στις μέρες μας, λόγω κυρίως των δεδομένων αντικειμενικών συνθηκών. Η Μαντώ όμως, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μια σημερινή γυναίκα – και θα μπορούσε κάλλιστα κάθε γυναίκα σημερινή να εμπνέεται και να καθοδηγείται στον τρόπο που διάγει τη ζωή της από την Μαντώ. Ακούγεται υπερβολικό, όμως δεν είναι διόλου.

Η Μαντώ Μαυρογένη, όπως η ίδια υπέγραφε το επώνυμό της, καταγόταν από την Μύκονο, ήταν γόνος μίας εκ των πλέον εύπορων και αξιοσέβαστων στο οθωμανικό κράτος ελληνικών οικογενειών, ανατράφηκε με σπουδαία παιδεία και με παροιμιώδη οικονομική άνεση, ήταν πανέμορφη - με το κάλλος της να θεωρείται θρυλικό. Κι όμως, όταν ο αγώνας ξεκίνησε για την ανεξαρτησία της Ελλάδας, χωρίς καν να χτυπήσει την πόρτα του δικού της νησιού αμέσως, αισθάνθηκε χρέος να συμμετάσχει με όποιον τρόπο μπορούσε. Παρότι μόλις 24 χρόνων, παρότι γυναίκα, προτίμησε να ξοδέψει μεγάλο μέρος της περιουσίας της προκειμένου να εξοπλίσει πλήρως εκστρατείες και στρατεύσιμους άνδρες που συμμετείχαν σε όλες τις μεγάλες πολιορκίες, φροντίζοντας παράλληλα οικονομικά τις οικογένειες των στρατιωτών. Δεν πτοήθηκε από τις ατυχίες, που δυστυχώς υπήρξαν αρκετές στην ζωή της, εγκατέλειψε το σπίτι της (και σε μεγάλο βαθμό την οικογένειά της, καθότι με τις επιλογές της έπεσε σε δυσμένεια και περιφρονήθηκε ακόμη και από την ίδια της την μητέρα) για να κατοικήσει στην Πελοπόννησο, επειδή ήταν η καρδιά του αγώνα, και να συμμετάσχει εμπράκτως στις μάχες. Ληστεύθηκε (από Έλληνες…) με αποτέλεσμα να χάσει κυριολεκτικά το σύνολο της διαθέσιμης περιουσίας της, αναγκαζόταν να ζητιανεύει ακόμη και την καθημερινή της τροφή, κατοικούσε σε ετοιμόρροπα σπίτια με κίνδυνο της ζωής της, από τα οποία συχνά μάλιστα της έκαναν έξωση επειδή δεν είχε να πληρώσει το νοίκι, οι χρεώστες της αρνούνταν να της επιστρέψουν τα παλαιά οφειλόμενα (τα οποία και ζητούσε μονάχα με σκοπό να τα διαθέσει εκ νέου σε εκστρατείες της ίδιας και των στρατιωτών που θα εξόπλιζε), δοκίμασε μεγάλο συναισθηματικό πόνο από την συμπεριφορά του Υψηλάντη, τον οποίο είχε αρραβωνιαστεί για να την εγκαταλείψει αργότερα χωρίς αιτία, γνώρισε την ολοκληρωτική περιφρόνηση που σε κάποιες περιπτώσεις έφτασε τα όρια της λοιδορίας, λησμονήθηκε από όλους, φίλους και κράτος, κι όμως, η καρδιά της και ο νους της φλογίζονταν μόνο από τον πόθο της ελευθερίας της πατρίδας της. Υπερήφανη ως το τέλος, υπόμεινε όλα τα δεινά χωρίς να μετανιώσει ποτέ.

Η Μαντώ κινήθηκε σε όλη της την ζωή έξω από κάθε στερεότυπο, ήταν πολύ πιο σύγχρονη από τις περισσότερες «σύγχρονες» κοπέλες του καιρού μας – αν σήμερα ο στόχος μιας μέσης Ελληνίδας είναι ένας καλός γάμος (με το «καλός» να έχει συνήθως την έννοια της κοινωνικής και οικονομικής καταξίωσης του ετέρου ημίσεως), τι μπορεί να πει κανείς για μια κοπέλα που θυσίασε κυριολεκτικά τα πάντα (υγεία, πλούτη, οικογενειακή εστία, κοινωνική καταξίωση, συναισθήματα, σωματικές δυνάμεις) μόνο και μόνο για να μπορέσει να δει την πατρίδα της ελεύθερη; Τι μπορεί να πει για μια γυναίκα που μόνο κριτήριο για τον άνδρα όπου θα έδινε το χέρι της είχε την ανδρεία, την αριστεία στον πόλεμο, το ψυχικό σθένος και το να «είναι ελεύθερος»;


Μαντώ Μαυρογένους,
επ'ελευθερίαν κληθείσαν
Μύκονον κτήσαν
νήσου αεί πρόμαχος


Μέρος β'

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Η ΣΕΛΗΝΗ ΤΩΡΑ
Εθνικίστριες και Υπερήφανες!
Για μια Μεγάλη Ελλάδα σε μια Ελεύθερη Ευρώπη.

  © Blogger templates 'Neuronic' by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP